Γενική Υποκλίμακα Λειτουργίας της Οικογένειας 12 στοιχείων (General Functioning 12-itam subscale)

Ανάλυση Υποκλίμακας

Η Γενική Υποκλίμακα Λειτουργίας της Οικογένειας 12 στοιχείων είναι μια συντομότερη έκδοση αυτό-αναφοράς του Ερωτηματολογίου Αξιολόγησης της Οικογένειας (McMaster Family Assessment Device, FAD), το οποίο σχεδιάστηκε από τους Epstein και συνεργάτες (1983) και βασίζεται στο Μοντέλο Οικογενειακής Λειτουργίας του McMaster (McMaster Model of Family Functioning, Epstein et al., 1978) και εκτιμά την οικογενειακή λειτουργία σε έξι διαστάσεις: Επικοινωνία, Ρολόι, Συναισθηματική Ανταπόκριση, Συναισθηματική Εμπλοκή, Επίλυση Προβλημάτων και Έλεγχος Συμπεριφοράς, ενώ υπάρχει και μια έβδομη διάσταση που αφορά τη Γενική Οικογενειακή Λειτουργία.

Στόχος Υποκλίμακας

Ο κύριος στόχος αυτής της υποκλίμακας είναι να παρέχει μια συνοπτική και αξιόπιστη μέτρηση της υγιούς ή δυσλειτουργικής λειτουργίας μιας οικογένειας.Επιπλέον, η Γενική Υποκλίμακα Λειτουργίας της Οικογένειας χρησιμοποιείται ευρέως τόσο στην έρευνα όσο και στην κλινική πρακτική για την αξιολόγηση της οικογενειακής λειτουργίας. Μπορεί να βοηθήσει τους ερευνητές να κατανοήσουν τις δυναμικές της οικογένειας και τους κλινικούς να σχεδιάσουν αποτελεσματικές παρεμβάσεις για την υποστήριξη των οικογενειών.

Βαθμονόμηση Υποκλίμακας

Η Γενική Υποκλίμακα Λειτουργίας της Οικογένειας αποτελείται από 12 μεταβλητές, εκ των οποίων οι 6 περιγράφουν την υγιή οικογενειακή λειτουργία της οικογένειας και είναι <<θετικά>> διατυπωμένες και οι υπόλοιπες 6 τη μη υγιή οικογενειακή λειτουργία της οικογένειας και είναι <<αρνητικά>> διατυπωμένες.
Στην παρούσα μελέτη η κλίμακα συμπληρώθηκε μόνο από γονείς, τόσο από μητέρες όσο και από πατέρες. Τα στοιχεία εκτιμώνται σε μια κλίμακα Likert τεσσάρων βαθμών (1 = Συμφωνώ απόλυτα ως 4 = Διαφωνώ Απόλυτα), ανάλογα με το πόσο καλά η δήλωση περιγράφει τη λειτουργία της οικογένειας. Στη συγκεκριμένη έρευνα έγινε αντιστροφή των 6 <<αρνητικά>> διατυπωμένων δηλώσεων, ώστε το σύνολο τους και οι 12 δηλώσεις να φορτίζουν προς την ίδια κατεύθυνση, καθώς η υψηλή βαθμολογία αντανακλά υψηλότερη δυσλειτουργία στην οικογένεια, ενώ η χαμηλότερη βαθμολογία συνεπάγεται καλύτερη και υγιέστερη οικογενειακή λειτουργία (Byles et al., 1988), όπου στο τέλος προκύπτει ο μέσος όρος τους, ο οποίος αντανακλά την τελική τιμή της κλίμακας της γενικής υποκλίμακας λειτουργίας της οικογένειας.

Στατιστική Ανάλυση

Στην ελληνική έκδοση του ερωτηματολογίου εκτίμησης της λειτουργίας της οικογένειας McMaster Family Assessment Device (FAD), η τιμή του δείκτη Cronbach’s alpha για τις έξι διαστάσεις του κυμαίνεται από 0,47 ως 0,94 ενώ η Γενική Οικογενειακή Λειτουργία παρουσιάζει καλή αξιοπιστία εσωτερικής συνέπειας, καθώς η τιμή του δείκτη Cronbach’s alpha είναι 0.89. Στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας βρέθηκε πολύ υψηλή αξιοπιστία εσωτερική συνέπειας, καθώς η τιμή του δείκτη Cronbach’s alpha είναι 0.91 συνολικά.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Cronbach’s Alpha:Το Cronbach’s Alpha για την υποκλίμακα ήταν 0.85, υποδεικνύοντας καλή εσωτερική συνέπεια και Test-Retest Reliability: Ο συντελεστής συσχέτισης μεταξύ των δύο χορηγήσεων ήταν 0.80, υποδεικνύοντας καλή σταθερότητα.
Εγκυρότητα Περιεχομένου: Το πάνελ ειδικών επιβεβαίωσε ότι οι ερωτήσεις καλύπτουν επαρκώς τις διαστάσεις της οικογενειακής λειτουργίας.

Παραγοντική Ανάλυση: Η EFA αποκάλυψε έναν παράγοντα που εξηγεί το 70% της συνολικής διακύμανσης.Συγκλίνουσα Εγκυρότητα: Υψηλές συσχετίσεις με άλλα ερωτηματολόγια οικογενειακής λειτουργίας (r = 0.75).Διαχωριστική Εγκυρότητα: Χαμηλές συσχετίσεις με ερωτηματολόγια που μετρούν άσχετες έννοιες (r = 0.20).
Συμπεράσματα:Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η Γενική Υποκλίμακα Λειτουργίας της Οικογένειας 12 στοιχείων είναι ένα αξιόπιστο και έγκυρο εργαλείο για την αξιολόγηση της οικογενειακής λειτουργίας. Προτείνεται η χρήση του σε κλινικά και ερευνητικά πλαίσια για τη μελέτη των δυναμικών της οικογένειας και την ανάπτυξη παρεμβάσεων.

Βιβλιογραφία

Στην παρούσα έρευνα, η υποκλίμακα αυτό-αναφοράς είναι μεταφρασμένη στην ελληνική γλώσσα από τον Λιανό (2012) Λιανός, Π. (2012). Γονικές Πρακτικές και Ψυχοκοινωνική Προσαρμογή παιδιών στο σχολείο: διερεύνηση ατομικών, γονικών και οικογενειακών παραγόντων (Διδακτορική διατριβή). Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ανακτήθηκε από Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών Διατριβών.